فدورا ۴۵ با GNOME 51؛ روانی بیشتر و امنیت بهتر

فدورا یک سیستم‌عامل لینوکس دسکتاپی است؛ این خبر تغییرات GNOME ۵۱ و امنیت نگهداری اعتبارنامه‌ها را توضیح می‌دهد. فدورا یک سیستم‌عامل لینوکس دسکتاپی است که محیط کار، ابزارهای روزمره و زیرساخت نرم‌افزاری را در یک پلتفرم متن‌باز گرد هم می‌آورد. این مقاله تغییرات فدورا ۴۵ و GNOME ۵۱ را بررسی می‌کند؛ تغییراتی که مسئلهٔ روانی رابط و نگهداری امن‌تر رمزها و توکن‌های API را هدف گرفته‌اند.

فدورا ورک‌استیشن ۴۵ منتشر شده و با GNOME ۵۱ مجموعه‌ای از بهبودهای کاربردی را برای کاربران دسکتاپ و توسعه‌دهندگان ارائه می‌کند. فدورا یک سیستم‌عامل لینوکس دسکتاپی است که محیط کار، ابزارهای روزمره و زیرساخت نرم‌افزاری را در یک پلتفرم متن‌باز گرد هم می‌آورد؛ این نسخه هم‌زمان روی روانی رابط، سرعت برنامه‌های اصلی و حفاظت بهتر از اعتبارنامه‌ها تمرکز دارد.

مهم‌ترین تغییر فدورا ۴۵ چیست؟

در GNOME ۵۱، زمان‌بندی و تحویل فریم‌ها در Mutter بازطراحی شده است. نتیجه، حرکت روان‌تر پنجره‌ها، انیمیشن‌ها و جابه‌جایی بین فضاهای کاری حتی هنگام درگیر بودن CPU یا GPU با کامپایل و پردازش‌های سنگین است. مسیر استاندارد GBM نیز جایگزین رابط‌های قدیمی اختصاصی NVIDIA شده تا نشست‌های Wayland یکدست‌تر کار کنند.

بهبودهای روزمره در Files و Calendar

فایل‌منیجر Nautilus هنگام بارگذاری پوشه‌های بزرگ رابط را قفل نمی‌کند، برای عملیات کشیدن و رهاکردن تعداد فایل‌ها را نشان می‌دهد و اعلان‌های عملیات را گروه‌بندی می‌کند. در Calendar نیز موتور نمایش بازنویسی شده تا پیمایش تقویم‌های شلوغ در نمای ماه سریع‌تر باشد؛ ویرایشگر رویداد مرتب‌تر شده و لینک‌های ویدئوکنفرانس مدرن را بهتر تشخیص می‌دهد.

پیش‌نمایش فایل‌ها هم با GTK ۴ و libadwaita بازطراحی شده و با پوستهٔ تاریک، مقیاس‌گذاری کسری نمایشگر و تصاویر با وضوح بالا سازگاری بهتری دارد.

oo7؛ نگهداری امن‌تر رمزها و توکن‌ها

یکی از تغییرات مهم فدورا ۴۵، استفاده از oo7 به‌عنوان سرویس مدرن Secret Service در GNOME ۵۱ است. oo7 برای نگهداری رمز برنامه‌ها، توکن‌های API و اعتبارنامه‌ها طراحی شده و جایگزین مسیرهای قدیمی keyring می‌شود. سرویس جدید به‌صورت تفکیک‌شده و sandbox‌شده اجرا می‌شود تا دسترسی برنامه‌های مخرب به اعتبارنامه‌های ذخیره‌شده دشوارتر شود.

چطور فدورا ۴۵ را دریافت کنیم؟

کاربران فدورا می‌توانند از GNOME Software برای ارتقا استفاده کنند یا در ترمینال سراغ فرمان dnf system-upgrade بروند. برای نصب تازه نیز رسانهٔ زندهٔ Fedora Workstation از وب‌سایت رسمی getfedora.org در دسترس است. پیش از ارتقا، از داده‌های مهم نسخهٔ پشتیبان بگیرید و سازگاری درایورها و افزونه‌های ضروری خود را بررسی کنید.

منبع: Fedora Magazine – What’s New in Fedora Workstation 45

پیش از ارتقا چه نکاتی را بررسی کنیم؟

فدورا ۴۵ برای استفادهٔ روزمره آماده است، اما ارتقای سیستم‌عامل باید با یک برنامهٔ کوتاه انجام شود. ابتدا فضای خالی دیسک، سلامت مخزن‌های نرم‌افزاری و نسخهٔ درایورهای گرافیکی را بررسی کنید. اگر روی سیستم از افزونه‌های GNOME، ابزارهای توسعه یا نرم‌افزارهای خارج از مخزن رسمی استفاده می‌کنید، سازگاری آن‌ها را با GNOME ۵۱ جداگانه کنترل کنید. این بررسی به‌خصوص برای رایانه‌هایی مهم است که از کارت گرافیک اختصاصی یا چند نمایشگر استفاده می‌کنند.

گام بعدی، تهیهٔ پشتیبان از پوشهٔ خانه، کلیدهای SSH، فایل‌های تنظیمات توسعه و داده‌های مرورگر است. رمزها و توکن‌های API را در فایل‌های متنی پراکنده نگه ندارید؛ آن‌ها را در یک مدیر رمز معتبر ذخیره کنید و پس از ارتقا، دسترسی برنامه‌ها به Secret Service را مرور کنید. تغییر oo7 می‌تواند رفتار برخی ابزارهای قدیمی را متفاوت کند، بنابراین بهتر است فهرست برنامه‌هایی را که به keyring دسترسی دارند پیش از ارتقا ثبت کنید.

برای آشنایی با آموزش‌ها و خبرهای فنی بیشتر، می‌توانید به مجلهٔ تکتاز سر بزنید. پس از ارتقا نیز چند روز اول، مصرف حافظه، خطاهای سرویس‌ها و وضعیت خواب سیستم را پایش کنید. اگر مشکلی در یک افزونه یا برنامهٔ خاص دیده شد، ابتدا آن برنامه را به آخرین نسخهٔ سازگار به‌روزرسانی کنید و سپس سراغ تغییر تنظیمات گرافیکی بروید.

جمع‌بندی

فدورا ۴۵ بیشتر از یک به‌روزرسانی ظاهری است. GNOME ۵۱ با زمان‌بندی بهتر فریم‌ها و پاسخ‌گویی سریع‌تر ابزارهای اصلی، تجربهٔ دسکتاپ را روان‌تر می‌کند و oo7 مسیر مدرن‌تری برای نگهداری اعتبارنامه‌ها فراهم می‌سازد. در عین حال، ارتقای امن نیازمند پشتیبان‌گیری، بررسی سازگاری افزونه‌ها و کنترل دسترسی برنامه‌هاست. اگر این مراحل را انجام دهید، می‌توانید از قابلیت‌های تازهٔ فدورا ۴۵ استفاده کنید و ریسک اختلال در محیط کاری یا افشای رمزها و توکن‌های API را کاهش دهید.